12 Kasım 1999 tarihinde meydana gelen ve büyük acılara neden olan Düzce Depremi’nin 27’nci yıl dönümünde, afetlere karşı toplumsal duyarlılık bir kez daha gündeme geldi. Aradan geçen yıllara, Türkiye’nin birçok ilinde yaşanan depremlere ve özellikle “Asrın Felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ortaya koyduğu acı tabloya rağmen, toplumda afet bilincinin yeterince gelişmemesi endişe oluşturuyor.
Deprem yaşandığında toplum olarak kenetlenildiğini, ancak acılar geride kaldığında afet hazırlıklarının ve gönüllü kuruluşların çoğu zaman unutulduğunu belirten Düzce Arama Kurtarma Derneği (DAKE) yöneticileri, asıl önemli olanın afet meydana gelmeden önce hazırlıklı olmak olduğunu vurguladı.
DAKE Yönetim Kurulu Üyesi Furkan Günay, toplumda afet bilincinin yalnızca deprem sonrasında hatırlandığını belirterek, “Deprem olmadığı sürece toplumumuz bilinçsiz kalıyor. Kendimizi biraz daha geliştirip bu konuda daha dikkatli olduğumuz takdirde, deprem bilincimizi ve genel olarak doğal afetlere yönelik farkındalığımızı çok daha yüksek seviyelere çıkarabiliriz. Düzce olarak bunun en büyük örneklerinden birini Hatay'da gördük. Hatay'da çok sayıda Düzceli yardıma geldi. Ancak bilinçlenme konusunda kendimizi daha da geliştirmeliyiz. AFAD'ın gönüllülük sistemi var. İnsanlar bu sisteme çevrim içi olarak katılıp en azından temel becerileri kazanabilecekleri çevrim içi eğitimleri tamamlayabilirler. Bizim gibi Düzce Arama Kurtarma Derneği başta olmak üzere birçok arama kurtarma topluluğu ve derneği bulunuyor. Bu derneklere gönüllü olarak katılabilir, eğitimlerini tamamlayabilirler. Bu şekilde hem kendilerini hem de evlerindeki aile fertlerini bilinçlendirerek toplum bilincini daha da güçlendirebilirler. Bizler aynı zamanda AFAD bünyesinde gönüllü olarak görev yapan toplum afet bilinci eğitmenleriyiz. Amacımız, afetler hakkında insanların bilmediği veya yanlış bildiği konulardaki eksiklikleri gidermek ve doğru bilgileri aktarmaktır. Bu kapsamda eğitimler veriyoruz. Bizlerden, diğer derneklerden veya AFAD'dan talepte bulunulduğu takdirde mahalle, okul ya da herhangi bir topluluk bünyesinde afet bilinci eğitimleri verebiliyoruz. Bu bilinçlenme çalışmalarının tamamlanmasının ardından insanlar kendilerini çok daha güvende ve huzurlu hissedebilir, en ufak bir sarsıntıda yaşadıkları korkuyu daha iyi yönetebilirler. Böylece afet bilincini çok daha ileri seviyelere taşıyabiliriz. İnsanların büyük bir kısmı, doğal bir afet yaşanmadığı sürece bizleri hatırlamıyor. Oysa bizler de gönüllüyüz, bizler de sizler gibi insanlarız. Bu işleri gönüllü olarak yapıyoruz. Herhangi bir gelir kaynağımız veya maddi beklentimiz yok. Vaktimizden ve cebimizden harcayarak bu çalışmaları gönüllü olarak sürdürüyoruz. Açıkçası, insanların da bu konuda bilinçlenmesini temenni ediyoruz. Çünkü bir insanın hayatına dokunmak, hatta binlerce insanın hayatını kurtarabilmek çok büyük bir sorumluluk. Bu çalışmalar, artık çok düşük maliyetlerle veya kısıtlı bütçelerle yürütülebilecek çalışmalar değil. Çünkü insan hayatı çok kıymetli ve bizim için her bir dakikanın büyük önemi var. Zaman kazanabilmek için ekipmana ihtiyacımız var. Ekipman ihtiyacının yanı sıra insan gücüne de ihtiyacımız bulunuyor. Toplumumuz bilinçlenmeli, derneklere üye olmalı ve kendilerini geliştirmeli. Boş zamanlarında faaliyetlerimize katılabilir, dernek üyesi olmasalar bile çalışmalarımızda yer alarak bu konuları gözlemleyebilir ve kendilerini geliştirebilirler. En temelde, işe kendi evimizden başlamalıyız. Toplumumuzun büyük bir kısmı güvenli olmayan yapılarda yaşıyor. Güvenli yapılarda yaşayanların önemli bir bölümü ise evlerindeki temel güvenlik önlemlerini almıyor.” ifadelerini kullandı.
DAKE Kurucu Başkanı ve Yönetim Kurulu Başkanı Metin Gözütok da derneğin kuruluş sürecini ve bugüne kadar yürüttüğü çalışmaları anlattı.
1999 Düzce Depremi'nin ardından enkazdan çıkarak yaşadıkları acıları başkalarının yaşamaması için bir araya gelen gönüllüler tarafından kurulan DAKE'nin, yıllar içerisinde önemli bir tecrübe kazandığını belirten Gözütok, “Düzce Arama Kurtarma Derneği (DAKE), 1999 depremi sonrasında enkazdan çıkarak bu acıları yaşamış gönüllülerin bir araya gelmesiyle kurulmuştur. 1999 yılından bu yana, farklı afetlerde görev almış, 26-27 yıl boyunca meydana gelen depremlere gitmiş ve çeşitli afetlere müdahale etmiş, deneyimli bir eğitim kadrosuna sahiptir. Düzce Arama Kurtarma Derneği, Düzce'nin ilk akredite derneğidir. Derneğimiz, önümüzdeki dönemde AFAD'ın üç ana akreditasyon alanında akredite olmayı planlamaktadır. Bunlar; dağ arama kurtarma, sel ve suda arama kurtarma ile kentsel arama kurtarmadır. Bu üç alanda orta seviye akreditasyon almayı hedefliyoruz. Tabii ki bu süreç kolay olmadı. Afetler meydana geldiği anda tüm toplumun ilgi odağı hâline geliyor ve herkes derneklere daha fazla odaklanıyor. Ancak daha sonra, yaklaşık 15-20 gün geçtikten sonra dernekler unutuluyor. Bu durum, bizim daha fazla çaba göstermemizi gerektiriyor. Örneğin, 6 Şubat depremlerinde her şey yeniden hatırlandı. Bütün Türkiye yardıma koştu ve çok güzel bir toplumsal örgütlenme örneği sergilendi. Ancak kısa bir süre sonra afetler yine unutuldu. Biliyorsunuz ki bir afette canı yanan, yakınlarını veya sevdiklerini kaybeden insanlar yaşananları unutmuyor. Fakat afetten doğrudan etkilenmeyen insanlar, bir süre sonra normal hayatlarına devam ediyor. Bu durum da sivil toplum örgütlenmesini güçleştiriyor ve derneklerin çalışmalarını sürdürebilmesini zorlaştırıyor.” şeklinde konuştu.
Haber-Görüntü: Selçuk Akyol