Düzce'nin Çilimli ilçesinde yaşayan Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Yunus Şen, makine kullanmadan el emeğiyle hazırladığı eserlerle geleneksel ahşap işleme sanatını yaşatıyor.
Yenivakıf köyünde yaşayan 49 yaşındaki Şen, 1990 yılında girdiği özel sektörde metal işlemeciliği üzerine çalışırken ahşapla tanıştı. Yaklaşık 18 yıl boyunca metal kısımlarının yanı sıra silah ve tüfeklerin ahşap kabza ve dipçiklerine işlemeler yapan Şen, ahşaba duyduğu ilginin ağır basması üzerine 2018'de tamamen bu alana yöneldi.
Şen, evlerinin üst katındaki bir odayı atölyeye dönüştürdükten sonra kendi çabasıyla geliştirdiği tekniklerle ahşap oyma, işleme ve kabartma çalışmalarına başladı. Yaklaşık 8 yılda 150'ye yakın rölyef tablo hazırlayan Şen, 2024'te Kültür ve Turizm Bakanlığınca geleneksel el sanatları alanında "Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı" ünvanını aldı.
Çalışmalarında ceviz ve ıhlamur ağaçlarını tercih eden Şen, her eserin tasarımını ahşabın yapısına ve kendi hayal gücüne göre şekillendiriyor. Çoğunlukla ahşap üzerine kendi motiflerini çizerek işe başlayan Şen, yine kendisinin yaptığı özel bıçaklarla ahşabı ince ince işleyerek üç boyutlu görüntüler oluşturuyor.
Yunus Şen, metal işlemeciliği yaptığı yıllarda silahların ahşap bölümlerine uyguladığı işlemelerin kendisinde bu sanata karşı bir ilgi oluşturduğunu söyledi.
Kendi çabalarıyla sanatını geliştirdiğini ve rölyef tablolar yapmaya başladığını anlatan Şen, "2018'de ahşaba gönül verdiğim zaman, yani derinliklere, kabartmaya indiğim zaman, hobi olarak da olsa evimin üzerinde ufak bir odayı atölyeye çevirdim ve çalışmalarıma orada devam ediyorum. Güzel çalışmalar oluyor. Keyif verici, dinlendirici. Yani ahşaba el attığımız zaman vazgeçemiyoruz, sonuca gitmeye uğraşıyoruz. Zaten ahşapta da sınır yok. Ne isterseniz onu yapabilirsiniz, yeter ki yapacağım deyin." diye konuştu.
"Bazı objeler 2,5-3 ay gibi zaman alıyor"
Şen, çalışmalarında özellikle ceviz ve ıhlamur ağacını tercih ettiğini ve kullandığı özel bıçakları da kendisinin yaptığını kaydetti.
Ahşabın yapısına göre model ve motifler çizerek çalışmalarına başladığına değinen Şen, "İlk başta ufak bir çizimle başlar, sonra ufak bir bıçakla devam ederiz. Sonra derinlere inebilmek için 3 boyutlu görüntüyü verebilmek için de daha farklı bıçakları kullanmak zorunda kalıyoruz. Yani vurma tekniğiyle çalışıyoruz. En son rölyef tablomuz bittiği zaman da zemin kumlaması deriz, kendime has, kendi bulduğum bir kumlama tekniğini yapıyorum. İşlemimiz bittiği zaman da mat vernik uyguluyorum." ifadesini kullandı.
Şen, bir eserin ortaya çıkışının uzun ve sabır gerektiren bir süreç olduğuna işaret ederek, "Yapmış olduğum objelerde makine, CNC, lazer kesinlikle kullanmıyorum. Tamamen el oyma olduğu için bu süreç biraz zaman alıyor. İşimi kolaylaştırmak için CNC veya lazer kullanabilirim fakat o şekilde el sanatının önemi kalmıyor. Bazı objeler 2,5-3 ay gibi zaman alıyor, ufak objeleri ise 10, 15, 20 günde bitirebiliyorum." dedi.
İlk siparişini Katar'dan aldığını ve yarışlarda kullanılan bir devenin rölyef çalışmasını yaklaşık bir ayda hazırladığını aktaran Şen, yurt içinde ise İstanbul, İzmir ve Ankara'ya eserlerinden gönderdiğini, portre çalışmaları ve bağlama üzerine işlemelerinin de ilgi gördüğünü dile getirdi.
Belediye ve çeşitli kamu kurumlarının sergilerine katılarak sanatını yaşatmak için çabaladığını anlatan Şen, sözlerini şöyle tamamladı:
"Atalarımızdan bize yadigar ahşap işleme sanatını devam ettiriyorum ve devam ettirmek de istiyorum. Benden sonrakilere de miras olarak bırakmak istiyorum. Atalarımızdan bize miras olarak geldi, bizden sonra da gelecek nesle miras olarak bırakmak istiyoruz. İnşallah öğrenci de yetiştireceğiz. Onların bizden daha başarılı olacağına eminim.” (AA)
