Çevre kirliliğinin önlenmesi ve içecek ambalajlarının geri dönüşüme kazandırılması amacıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Türkiye genelinde uygulanmaya başladı.
Sistem kapsamında DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade noktalarına teslim eden vatandaşların dijital cüzdanlarına ambalaj başına 1 TL aktarılıyor.
Ancak uygulamanın başlamasının ardından ambalajlı su ve meşrubat fiyatlarında görülen artışlar tartışmaları da beraberinde getirdi. Zincir marketlerde özellikle depozito sistemi kapsamına giren küçük hacimli su fiyatlarının yükseldiği görülürken, benzer şikâyetler meşrubat ürünleri için de gündeme gelmeye başladı.
35 TL’LİK ÜRÜN 45 TL’YE ÇIKTI
Konuyla ilgili CİMER’e başvuran bir esnaf, bazı meşrubat üreticilerinin toptan satış fiyatlarında yaklaşık yüzde 29 oranında artış yaptığını öne sürdü. Daha önce 35 TL’den satılan bir ürünün fiyatının 45 TL seviyesine çıktığını belirten esnaf, uygulanan katılım payının bu büyüklükteki bir fiyat artışını açıklamayacağını savundu. Başvuruda, firmaların çevre düzenlemeleri kapsamında getirilen yükümlülükleri gerekçe göstererek maliyet artışının üzerinde zam yaptığı iddia edildi. Esnaflar, fiyat artışlarının gerekçelerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı tarafından incelenmesini, haksız fiyat artışı yaptığı belirlenen firmalar hakkında gerekli yaptırımların uygulanmasını istedi.
VATANDAŞ 1 TL KAZANIRKEN DAHA FAZLASINI KAYBEDİYOR
Toptan satış fiyatlarında yaşanan artış yalnızca tüketicinin cebine yansımıyor. Ürünleri zamlı tarifeler üzerinden almak zorunda kalan işletmeler de artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmak zorunda kalıyor. Bu durum vatandaşın daha pahalı ürün satın almasına neden olurken, esnafı da müşteri kaybetme ve düşük kârla satış yapma riskiyle karşı karşıya bırakıyor.
Ambalajını iade eden vatandaş 1 TL kazanırken, ürüne yapılan yüksek oranlı zam nedeniyle cebinden çok daha fazla para çıkıyor. Böylece çevreyi korumak ve geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla uygulanan sistemin ardından oluşan fiyat artışlarından hem vatandaş hem de esnaf olumsuz etkilendiği öne sürülüyor.
BAKANLIK DENETİM BAŞLATTI
Ticaret Bakanlığı, depozito katılım payını gerekçe göstererek maliyet artışının üzerinde zam yaptığı öne sürülen üretici ve satıcılara yönelik denetim başlattı. Bakanlık, haksız fiyat artışı yaptığı tespit edilen işletmelerin gerekli idari işlemlerin uygulanması amacıyla Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna bildirileceğini açıkladı. Denetimlerin, tüketicilerin ekonomik menfaatlerinin korunması, adil rekabet ortamının sürdürülmesi ve fiyat istikrarının sağlanması amacıyla devam edeceği bildirildi.
